დაბალი მარჟიანობა: რატომ არ იძლევა დიდი ბრუნვა მაღალი მოგების გარანტიას?

როგორ ავხსნათ დაბალი მარჟიანობა მარტივად?

სამშენებლო ან სარემონტო ბიზნესში დაბალი მარჟიანობა ნიშნავს, რომ შეკვეთის შესრულების შემდეგ შემოსავალთან შედარებით ცოტა თანხა რჩება. თუმცა მარჟა, მთლიანი მოგება და წმინდა მოგება სხვადასხვა მაჩვენებელია: მარჟის გამოსათვლელად შემოსავალს პირდაპირ ხარჯებს აკლებენ, წმინდა მოგება კი ყველა ხარჯისა და გადასახადის შემდეგ განისაზღვრება. ქვემოთ სწორედ წმინდა მოგების წილს ვთვლით შემოსავალში.

განვიხილოთ რიცხვითი მაგალითი. დავუშვათ, ობიექტის რემონტიდან შემოსავალი 1 200 000 რუბლია, საიდანაც:

• 700 000 რუბლი მასალებზე იხარჯება;
• 300 000 რუბლი ხელფასებსა და ლოგისტიკაზე იხარჯება;
• 100 000 რუბლი ქირას, გადასახადებსა და გაუთვალისწინებელ ხარჯებს ხმარდება.

1 200 000 რუბლის შემოსავლიდან 100 000 რუბლი წმინდა მოგება რჩება. ამ სასწავლო მაგალითში წმინდა მოგების წილი შემოსავალში არის 100 000 / 1 200 000 × 100% = 8,33%. შესყიდვების დიდი მოცულობა შეიძლება ზრდიდეს შემოსავალს, მაგრამ მოგება შესაბამისად არ გაიზარდოს. რუბლის თანხები რუსეთის მაგალითია და არა ადგილობრივი ფასები.

როგორ შეიძლება დაბალმა მარჟიანობამ რუსეთში საპატენტო რეჟიმის დაკარგვა გამოიწვიოს?

ეს ნაწილი ეხება რუსეთის 2026 წლის საგადასახადო წესებს. სხვა ქვეყნებისა და პერიოდებისთვის პირობები ცალკე უნდა გადაამოწმოთ.

მცირე ბიზნესი ხშირად იყენებს გადასახადების შემცირების შესაძლებლობებს. რუსეთში გავრცელებული ვარიანტებია საპატენტო და გამარტივებული საგადასახადო რეჟიმები (სტატია რუსულ ენაზე).

საგადასახადო ტვირთი მოქმედი პირობების მიხედვით უნდა გამოითვალოს. 2026 წელს 60 მილიონი რუბლის შემოსავალი უკვე აჭარბებს საპატენტო სისტემის (PSN) 20-მილიონიან ზღვარს. პატენტის ღირებულება დამოკიდებულია რეგიონზე, საქმიანობის სახეობასა და ვადაზე; გამარტივებული სისტემის (USN) გადასახადი — დაბეგვრის ობიექტსა და განაკვეთზე. საერთო რეჟიმში ცალ-ცალკე ითვლება დღგ და ინდივიდუალური მეწარმის საშემოსავლო გადასახადი ან ორგანიზაციის მოგების გადასახადი. ხარჯებისა და დღგ-ის გაუთვალისწინებლად ამ რეჟიმების ერთი თანხის ფიქსირებულ პროცენტებად შედარება არასწორია.

რუსეთში საპატენტო რეჟიმის გამოყენების შესაძლებლობის შესაფასებლად სულ მცირე შეამოწმეთ:

• 2026 წელს PSN-ისთვის შემოსავალი არც 2025 და არც 2026 წელს არ უნდა აღემატებოდეს 20 მილიონ რუბლს; PSN-ისა და USN-ის ერთდროულად გამოყენებისას შემოსავლები ჯამდება;
• საგადასახადო პერიოდის განმავლობაში დაქირავებულთა საშუალო რაოდენობა PSN-ით დაბეგრილ ყველა საქმიანობაში 15-ს არ უნდა აღემატებოდეს; ითვლებიან სამოქალაქო-სამართლებრივი ხელშეკრულებებით დასაქმებულებიც;
• რეალურად შესრულებული სამუშაო და მისი ორგანიზების სქემა გაცემულ პატენტს უნდა შეესაბამებოდეს. ქვეკონტრაქტის შემთხვევაში PSN-ის უფლება ცალკე მოწმდება; შემსრულებლის ინდივიდუალური მეწარმის ან თვითდასაქმებულის სტატუსი საკმარისი არ არის.

თვეში 5 მილიონი რუბლის შემოსავლით 2026 წლის PSN-ის ზღვარი რამდენიმე თვეში შეიძლება გადაიჭარბოს. კონტრაქტის ფასში შეტანილი მასალების თანხაც შემოსავალში ითვლება; ეს მოცულობა პროგნოზში უნდა შეიტანოთ.

რუსულენოვანი მემი: „იცით, მეც გარკვეულწილად ინვესტორი ვარ“.

რას ნიშნავს ფულის „გატარება“ სამშენებლო და სარემონტო ბიზნესში?

აქ დანაშაულებრივ სქემებზე კი არა, ყოველდღიურ საქმიანობაზეა საუბარი: დამკვეთი სამშენებლო კომპანიას ურიცხავს ფულს, რათა მისი სახელით შეიძინონ სამშენებლო მასალები და გადაიხადონ სამუშაოების საფასური.

როგორ შეიძლება ამის გაფორმება?

1. ნარდობის ხელშეკრულება

თუ მენარდე სამუშაოს შესასრულებლად მასალებს საკუთარი ხარჯით ყიდულობს, მხარეებს შეუძლიათ გააფორმონ ნარდობის ხელშეკრულება (სტატია რუსულ ენაზე). რუსეთის სამართლის ზოგადი წესით, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, სამუშაო მენარდის მასალებით, ძალებითა და საშუალებებით სრულდება. ასეთ შემთხვევაში მასალებიანად სამუშაოს ფასი მენარდის შემოსავალზე მოქმედებს. ბიზნესისთვის ორი რისკია:

• მასალების შესაძენად მიღებული თანხა კომპანიის ბრუნვას ზრდის, მაგრამ მოგებას შესაძლოა არსებითად არ ზრდიდეს;
• 2026 წელს შეიძლება გადააჭარბოთ PSN-ის 20-მილიონიან ან USN-ის 490,5-მილიონიან შემოსავლის ზღვარს. USN-ის ფარგლებში დღგ-ისგან გათავისუფლების 20-მილიონიანი ზღვარი ცალკე პირობაა; ის USN-ის გამოყენების უფლებაში არ უნდა აგერიოთ.

2. სააგენტო ხელშეკრულება

თუ შესყიდვა ნამდვილად დამკვეთის, როგორც პრინციპალის, ინტერესებში სრულდება, შეიძლება სააგენტო ხელშეკრულების განხილვა და ანაზღაურებისა და სატრანზიტო თანხების ცალკე აღრიცხვა.

ამ მოდელისთვის მნიშვნელოვანია ხელშეკრულებების რეალური საგანი, დამადასტურებელი დოკუმენტები, განცალკევებული აღრიცხვა და საგადასახადო რეჟიმების პირობების დაცვა. აგენტის ანაზღაურება ჯერ კიდევ წმინდა მოგება არ არის: მისგან ხარჯები და გადასახადები უნდა დაიფაროს.

რატომ იღებენ მშენებლები დაბალმომგებიან სამუშაოს და მასალების შესყიდვას საკუთარ თავზე?

ამის რამდენიმე მიზეზი არსებობს:

3. თანხის 10%-ის მიღება

მასალების შესყიდვა ხშირად თავად სამუშაოზე ძვირი ჯდება. 5 000 000 რუბლის 10% უკვე 500 000 რუბლია. ასეთი შესაძლებლობა ბევრს მიმზიდველად ეჩვენება.

4. დამატებითი თანხის გამომუშავება

მაცივრის საბაზრო ფასი 100 000 რუბლია. სამუშაოთა ხელმძღვანელს მუდმივი მყიდველის ფასდაკლებით შეუძლია მისი 90 000 რუბლად ყიდვა და დამკვეთისთვის 100 000 რუბლად მიყიდვა. სხვაობა ხარჯებისა და გადასახადების გათვალისწინებამდე 10 000 რუბლია. თუ შესყიდვისთვის ცალკე ანაზღაურებაა შეთანხმებული, ის ხელშეკრულების პირობებით უნდა დაითვალოს და გაფორმდეს, და არა ავტომატურად დაემატოს სხვაობას.

რატომ შეიძლება ეს სარგებელი მოჩვენებითი იყოს?

ნარდობის ფასში შეტანილი მასალების თანხა ზრდის შემოსავალსა და საგადასახადო შემოსავალს. მოგება ხარჯებზეა დამოკიდებული და შესაძლოა თითქმის არ გაიზარდოს. ამიტომ შეამოწმეთ:

მაღალი გადასახადები

დავუშვათ, რუსეთში USN-ზე მყოფი მეწარმის 2026 წლის შემოსავალი 200 მილიონი რუბლია, ორი ახალი ხელშეკრულება კი კიდევ 40 მილიონს ამატებს. ჯამური 240 მილიონი რუბლი თავისთავად არ აღემატება USN-ის 490,5-მილიონიან ზღვარს. თუმცა ასეთ შემოსავალზე დღგ-ისგან გათავისუფლება არ მოქმედებს: შესაბამისი განაკვეთი, ჩათვლები და საგადასახადო ტვირთი ცალკე უნდა გამოითვალოს. ეს არ ნიშნავს ავტომატურად „მთელი ბრუნვის 20%-ის გადახდას“.

დაბალი მარჟიანობა

ფასნამატი ან აგენტის ანაზღაურება მათთან დაკავშირებული ხარჯებითა და გადასახადებით მცირდება. ანგარიშზე ჩარიცხული ყოველი თანხა საგადასახადო შემოსავალი არ არის: მაგალითად, დასაბრუნებელი სესხი და ნამდვილი სააგენტო ხელშეკრულებით დოკუმენტურად დადასტურებული სატრანზიტო თანხები სპეციალური წესებით აღირიცხება. ჯერ ჩარიცხვის საფუძველი და საგადასახადო რეჟიმი განსაზღვრეთ.

თუ შესყიდვების, სამუშაოების, გადასახადებისა და სხვა ხარჯების შემდეგ მცირე მოგება რჩება, მაღალი ბრუნვა მაღალ წმინდა მოგებას არ ნიშნავს.

პაველ ანახასიანი, 101 GROUP-ის ბრენდის თანადამფუძნებელი: „მშენებლობასა და რემონტში ნორმალური მარჟიანობა მინიმუმ 20%-ია. თუ ნაკლებია, ესე იგი რაღაცას არასწორად აკეთებთ!“

ამ ციტატაში 20% ავტორის ორიენტირია და არა ყველა პროექტისთვის უნივერსალური ნორმა. შეადარეთ ერთი და იგივე მაჩვენებლები: მარჟა მარჟას, წმინდა მოგება წმინდა მოგებას; გაითვალისწინეთ სამუშაოს ტიპი, ხარჯები და რისკები.

საგადასახადო რეჟიმის შეცვლამ შეიძლება ტვირთი შეცვალოს, მაგრამ ეს არ არის ბრუნვის 6%-იდან 20%-ზე გადასვლა. რუსეთში 2026 წელს დღგ-ის ძირითადი განაკვეთია 22%; საერთო რეჟიმში ინდივიდუალური მეწარმე ითვლის პირად საშემოსავლო გადასახადს, ორგანიზაცია კი მოგების გადასახადს, რომლის ძირითადი განაკვეთი 25%-ია. საგადასახადო ბაზები, ჩათვლები და ხარჯები ცალკე უნდა შემოწმდეს.

რა სამართლებრივ პრობლემებს იწვევს დაბალმომგებიანი მომსახურება?

რუსეთში ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც მენარდე მასალებს ყიდულობს, თავისთავად კანონიერია. რისკი ჩნდება, თუ რეალური ურთიერთობები და დოკუმენტები გამოცხადებულ მოდელს არ შეესაბამება: მაგალითად, დამკვეთის ინტერესებში შესრულებული შესყიდვები მენარდის საკუთარ გაყიდვებადაა გაფორმებული მხარეთა რეალური ვალდებულებების გაუთვალისწინებლად.

როგორ აუხსნით საგადასახადო ორგანოს ბრუნვის ზრდას?

რუსულენოვანი მემი: „ვაფორმებ ნარდობის ხელშეკრულებას“ და „რომ ამ ფულით დამკვეთისთვის მასალები შევიძინო“.

სიტუაცია გარკვეულწილად ჩიხურია:

• მშენებლებს მოგება სურთ, მაგრამ ხარჯების აღრიცხვის გარეშე პროექტის შედეგის შეფასება უჭირთ; ასეთი აღრიცხვა, მაგალითად, 101-ის აპში შეიძლება;
• დამკვეთებს მასალების თავად ყიდვა არ სურთ და ეს არც არის აუცილებელი.

დამკვეთისთვის შესყიდვას შესაბამისი ხელშეკრულება, დოკუმენტები და განცალკევებული აღრიცხვა სჭირდება. არც სერვისი და არც გადახდის მეთოდი თავისთავად არ იძლევა საგადასახადო ვალდებულებების არარსებობის გარანტიას.

ჩვენ გთავაზობთ:

• შესაბამისი სახელშეკრულებო მოდელის პირობებში საკუთარი შემოსავლისა და დოკუმენტურად დადასტურებული სატრანზიტო თანხების განცალკევებულ აღრიცხვას;
• შესასყიდი მასალების მზა სიებს;
• თითოეული შესყიდვის გამჭვირვალე აღრიცხვას.

101-ის სიახლეებს გაეცანით ჩვენს Telegram-არხზე (რუსულ ენაზე).